Quên và Nhớ

Mấy hôm nay cày mệt hơn xúc đất nên đôi lúc tôi phải đứng dậy đi tới đi lui cho đỡ "tăng kể"[1]. Đi thì đi nhưng đầu vẫn "đặc", thành ra lâu lâu tôi lại lọ mọ vô Facebook thơ thẩn với bạn bè một tí cho "thư giãn tư tưởng, giải phóng tâm linh, hồi sinh sức lực". Và để nhớ ... Sài Gòn như thằng bạn cao bồi "Tếch giác[2] cận": 

Già rồi, nhớ nhiều quá. Nhớ vợ, nhớ nước, nhớ cả những mảnh đời lận đận truân chuyên. Nhớ bạn vượt biên về thành đầu trọc, nhớ em lạc loài ngày tháng phôi pha. Nhớ Phương Trâm cà phê đánh lộn, nhớ cheo leo ngày tháng đi về. Nhớ cà phê Thùy từng ngày em đợi, nhớ sữa đậu nành phố Hai bà Trưng. Nhớ ông Mách gác trường, nhớ chị Hà còng lưng cho thiếu lại, nhớ em về vạt áo bay bay cổng trường Tổng hợp. Em bước qua không nhìn lại, cà phê Sư phạm có chàng nhớ em.

Tôi không có vợ để nhớ, cũng chẳng học sư phạm sư pháp gì sất nên chỉ biết:

Nhớ Sài gòn mỗi chiều gặp gỡ[3]

Nhớ món ăn quen nhớ ly chè thơm

Nhớ bạn bè chào nhau quen tiếng

Nhớ Sài gòn mưa rồi chợt nắng

Nhớ trường xưa có lá me rơi …

Tôi chợt nhớ ông thầy dạy con tôi có nhắn nhủ học trò là: "Chúng ta không thể thu thập hay để dành một bài thơ cũng như tất cả những gì có giá trị trong cuộc đời này. Chúng ta chỉ có thể hưởng thụ nó và chia xẻ nó với người khác. Đặc biệt là: Nếu ai đọc một bài thơ họ sẽ tự tìm cho mình được thời gian, tìm được yên tĩnh trong tâm hồn và thoát được sức ép của cuộc sống ngày càng xoay cuốn họ đi - Có thể nói là họ đã làm được một cuộc cách mạng."

Trời đất, đem ra áp dụng với tôi vào lúc này thì quả là lời vàng thước ngọc vì tôi đang đi tìm những vần thơ để "Quên" nỗi ... cơ cực xúc đất, quên gánh nặng cuộc đời đang chồng chất trên vai, để "Nhớ" về thuở còn "tự do như mây trời"[4], nhớ bạn cũ trường xưa, và để nhớ quê hương là chùm ... ruột chua. Nỗi buồn những kẻ xa xứ ai cũng có, nhưng mỗi người nhớ một kiểu, cũng như thói quen ăn uống, cũng nhai, cũng nuốt, cũng húp xùm xụp, nhưng có người ăn như mèo, có người lại ngồm ngoàm như chết đói. Tôi thuộc diện thứ hai nên không thể cảm nhận được cái "nổi da gà" khi đọc bài thơ của ông Lamartine[5]

Pourquoi le prononcer ce nom de la patrie ?

Dans son brillant exil mon coeur en a frémi ,

Il résonne de loin dans mon âme attendrie,

Comme les pas connus ou la voix d'un ami.

Montagnes que voilait le brouillard de l'automne,

Vallons que tapissait le givre du matin,

Saules dont l'émondeur effeuillait la couronne,

Vieilles tours que le soir dorait dans le lointain,

Murs noircis par les ans, coteaux, sentier rapide,

Fontaine où les pasteurs accroupis tour à tour

Attendaient goutte à goutte une eau rare et limpide,

Et, leur urne à la main, s'entretenaient du jour,

Chaumière où du foyer étincelait la flamme,

Toit que le pèlerin aimait à voir fumer,

Objets inanimés, avez-vous donc une âme

Qui s'attache à notre âme et la force d'aimer ?

đã làm một thằng bạn khác của tôi rung động đến nỗi đang ngồi thiền mà phải cầm smart phone lên dịch cho xong dù bài dịch có hoàn hảo hay không cũng mặc vì biết mỗi ngôn ngữ có cách diễn đạt và giới hạn riêng[6], nếu không mấy câu này lởn vởn trong đầu thì hắn không thể nào thiền cho "đắc đạo" được :

Dẫu có tha phương ở chốn xa
Mỗi khi nghe nhắc đến quê cha
Trái tim thổn thức niềm rung cảm
Tâm thức lưu đày vẫn thiết tha

Vang vọng trong tâm nỗi nhớ nhà
Hoài mong giọng nói bạn hiền xa
Bàn chân quen, bước qua thềm cũ
Khoảnh khắc ngày xưa có nhạt nhòa

Núi giăng mây, phủ sương mờ xóa
Đồi cỏ xoải dài một sớm thu
Liễu tỉa cành thon buông rũ lá
Cổ tháp vàng hanh dưới bóng tà

Tường thâm năm tháng, nghiêng, mòn lối
Mục đồng vốc nước dưới vòi sen
Mong từng giọt nước trong, khan hiếm
Tíu tit kể nhau chuyện của ngày . 

Mái tranh lửa chớm bên lò sưởi
Lữ khách trầm ngâm trông khói vươn
Vật thể vô tri hồn chắc có
Sao buộc lòng ta bắt nhớ thương ?

(Lê Doãn Cường dịch lúc 07 giờ 01 phút ngày 19 tháng 7 năm 2015)

Alphonse Marie Louis Prat de Lamartine

Còn một bản dịch của Tôn Thất Phú Sĩ [7]nữa với 2 câu đầu cũng rất là ... nổi lông nhím.

Quê hương là gì nhỉ ?

Đời lưu vong sao tôi mãi hướng về …

Đi xa ai chẳng nhớ nhà, lưu vong ai chẳng nhớ quê hương ? Thi sĩ làm thơ, nhạc sĩ sáng tác, tất cả chỉ để nói lên rằng :

J'ai quitté mon pays, j'ai quitté ma maison[8]

Ma vie, ma triste vie, se traîne sans raison

J'ai quitté mon soleil, j'ai quitté ma mer bleue

Leurs souvenirs se réveillent, bien après mon adieu

Tôi rời xa quê hương, bỏ lại căn nhà yêu dấu

Đời tôi, đời buồn trôi kéo dài vô nghĩa

Tôi rời xa mặt trời và biển xanh

Ký ức cứ mãi bừng sống lại từ dạo ấy …

Tôi cũng nhớ Sài Gòn trưa hè đạp xe dưới hàng cây rợp bóng. Đâu thấy nóng ? Đâu thấy mệt ? Đâu thấy đường dài ?

Mới đây về thăm lại Sài Gòn. Nhựa đường bốc hơi ngột ngạt. Phố xá người xô kẻ lấn. Không thấy sữa đậu nành phố Hai bà Trưng đâu. Không thấy vạt áo bay bay cổng trường Tổng hợp đâu. Chợt tự hỏi có phải ký ức là nỗi nhớ không quên ? Giống như học lái xe đạp. Lái được rồi đến chết vẫn không quên. Đâu đó trong vô số những dây thần kinh có một sợi nhớ cách leo lên xe và ... đạp. Đâu đó trong vô số những dây thần kinh có một sợi nhớ cho ... chùm ruột chua. Để có lúc nào đó, có khoảnh khắc nào đó chợt nhớ về. Để "dành thì giờ cho chính mình, để suy nghĩ, và để biết hưởng thụ cuộc sống" như lời thầy Lynch nhắn nhủ học trò trước khi từ giã mái trường trung học[9].

Và để nạp năng lượng tiếp tục ... xúc đất.

(July 2015)

---

[1] tê cẳng

[2] Texas

[3] lời nhạc Trịnh Công Sơn

[4] nguyên văn của Trần Thùy Trang

[5] Milly ou la terre natale, tác giả Alphonse de Lamartine (1830)

[6] nguyên văn của Lê Doãn Cường

[7] do Vương Từ Minh cung cấp

[8] Adieu Mon Pays do nam danh ca Enrico Macias sáng tác, lời dịch Vĩnh Biệt Quê Hương của Lê Anh Dũng

[9] xem bài Lời nhắn nhủ của thầy Lynch

Papa12

Đối với Y Chi anh là Papa12. Papa một hai, không phải là Papa mười hai.

Thật ra anh là Người-Cha-Đứng-Hạng-Nhất đối với nó nhưng vì tôi đã chiếm cái chỗ tối ưu ấy trong tim nó rồi nên anh đành bằng lòng với vị trí thứ 2, sau tôi. 
Và anh, người đàn ông xa lạ, mũi dài, mặt trắng đã trở thành Papa12 của Y Chi.

Abitur (Baccalauréat) 2015

Abitur (Baccalauréat) 2015

Y Chi lên 7 khi nó lần đầu tiên gặp anh và hỏi bâng quơ: "Chú làm chung chỗ với mẹ con hả ?" rồi chạy mất vì nó không chờ đợi một câu trả lời nào ở anh cả. Đối với nó tất cả những ai mũi tẹt thì một là bạn, hai là họ hàng gì đó của mẹ nó, ai mũi lõ thì chỉ có thể là đồng nghiệp ở sở của mẹ nó mà thôi.

Phantasialand năm 2006. Tôi không phải là một "phen"[1] hâm mộ những trò chơi nhào lộn ngoạn mục vì bao tử sẽ cho "chó ăn chè" ngay lập tức. Vì vậy tôi nhờ anh dẫn Y Chi đi chơi những trò chơi nhào lên nhào xuống muốn lộn hết ruột gan phèo phổi này. Race for Atlantis - một trò chơi khoa học giả tưởng cho ta có cảm tưởng đang bay vèo vèo trong vũ trụ.

Khi anh và nó ra khỏi phòng lái, tôi thấy mặt mày con bé xanh lè vì sợ hãi, tay nó bám chặt vào cánh tay anh. Trong một thoáng tôi chợt nhận ra rằng không phải chỉ có tôi cần một "vai áo nửa đời" để dựa dẫm, mà chính Y Chi mới thật sự cần một cánh tay mạnh mẽ để nó bám vào, một cánh tay không bao giờ rời xa nó trên con đường đời mịt mù như một khu rừng rậm không có bảng chỉ lối gì cả.

Anh không chỉ vui đùa với Y Chi trên các chuyến tàu ở những khu giải trí đầy những trò phiêu lưu mạo hiểm.

Mỗi buổi tối anh đọc cho nó nghe truyện "Cây sáo thần" (die Zauberflöte), một vở nhạc kịch tuyệt tác của Mozart; anh chịu cho nó sờ tai mình để ru nó ngủ. Hoặc anh cho nó giựt mấy cái lông tơ ở cánh tay anh làm làn da anh nhô lên nhô xuống như mặt nước đang bị bọt sủi làm dợn sóng, rồi nó cười vang và kêu lên: "Ô hay, trông kìa, người có da sủi bọt" (Blubberhaut).

Salzburg 2006

Anh không phải lúc nào cũng vui vẻ và đáng yêu như vậy. 
Mỗi tối anh khảo bài vở của Y Chi vì chính anh cũng rất nể thầy Menne, ông thầy nghiêm khắc dạy Y Chi thời tiểu học. Nó lên lầu đi ngủ rồi anh lại ngồi soạn cặp cho nó, gọt bút chì để vào cặp, xem xét coi có thiếu quyển sách toán không, hoặc kiểm tra lại coi đã ký tên vào tờ giấy mời đi họp phụ huynh hay chưa, những buổi họp mà chỉ có anh là người đàn ông duy nhất trong đám các bà mẹ lắm mồm. Anh vặn vẹo cô giáo dạy thể dục với câu hỏi : "Thưa cô, tại sao học sinh không được đeo kính bơi trong giờ bơi lội?" cho đến khi cô trả lời một câu hoàn toàn vô nghĩa giống như câu cô trả lời cho đám học trò: "Bởi vì chúng nó phải làm thế!", một câu trả lời mà cho đến bây giờ vẫn không giải đáp được thắc mắc của con bé con tôi là tại sao nó không được phép đeo kính bơi để mắt khỏi bị đỏ ngầu sau giờ bơi lội. Không phải anh có ý định chọc tức hay than phiền gì cô giáo cả, anh chỉ muốn được nhìn thầy cô qua con mắt của Y Chi để có thể hiểu được trình độ học vấn của nó khi mà anh chỉ biết qua điểm của bài vở nó mang về nhà.

Anh luôn luôn giữ đúng thời khóa biểu luyện tập của con bé, bất cứ là về bơi lội, trượt băng, múa Ba-lê hay học đánh dương cầm. Dù mùa xuân, mùa hạ hay mùa đông. Dù mưa giông hay bão tuyết. Anh bao giờ cũng dậy thật sớm, trét bánh mì cho con bé mặc dù nó chẳng bao giờ ăn sáng ở nhà cả, xong rồi thì anh đánh thức nó dậy và đưa nó đến chỗ tập mặc cho nó ngái ngủ đòi xin nghỉ.

Y Chi mếu máo vì trợt ngã trên sân băng: anh là người an ủi, vỗ về, động viên nó.

Y Chi tươi cười rạng rỡ trên bục trao giải bơi lội: anh hí hoáy chụp ảnh.

Y Chi biễu diễn múa: anh bao giờ cũng đi sớm để giành được ngồi ở hàng ghế đầu.

Y Chi hòa nhạc dương cầm: anh quay phim.

Anh luôn bên cạnh con bé, luôn có mặt "trên từng cây số".

Khi Y Chi bước vào tuổi dậy thì, nó làm cho anh càng bận rộn hơn.

Nó cãi bướng. Anh cố gắng moi móc những kinh nghiệm của anh thuở thiếu thời để khuyên bảo con bé.

Nó ngủ đêm ở nhà bạn. Anh chỉ tắt điện thoại cầm tay sau khi đã nhận được những lời nhắn tin chúc ba ngủ ngon của con bé.

Nó đi chơi khuya với bạn bè. Anh "giảng đạo" hằng giờ cho nó nghe về những nguy hiểm có thể xảy ra, dặn dò nó không được đua đòi theo bạn bè uống bia uống rượu, bắt nó phải nhắn tin cho anh mỗi lần nó đi đến chỗ nào để anh biết nó đang ở đâu, kiểm tra xem điện thoại đã sạc đầy ắc quy chưa, hỏi con bé có mang theo đủ tiền không, vân vân và vân vân...

Nó có bồ. Anh cố gắng tìm ra lý do tại sao hai đứa giận hờn cãi nhau.

New York 2011 with Betty

Đó chính là anh, vai áo nửa đời của tôi. 
Đó chính là Papa12 của Y Chi. 
Tình yêu của tôi đối với anh không bằng một góc tình yêu anh dành cho tôi và Y Chi.

Đời không bao giờ như ý. Nhưng đôi lúc có những hạnh phúc thật gần trong tầm tay với. Ta chỉ cần vươn cánh tay ra, nắm bắt và giữ chặt lấy nó.

Y Chi đã vươn tay ra và đã bắt được anh, người Papa12 đáng yêu nhất trên đời này của nó[2].

---

[1] Fan

[2] cách gọi này là tôi bắt chước nhà văn Ephraim Kishon, ông luôn viết là "bà vợ đáng yêu nhất trên đời này của tôi"

Papa12

Salzburg 2006

Für Y Chi ist er Papa12. Papa ein zwei, nicht Papa zwölf.
Eigentlich ist er für sie der Nummer-Eins-Papa, aber da ich die allerliebste Person in Y Chi's Leben bin, muss er sich mit dem zweiten Rang zufrieden geben.
So wurde aus dem fremden Mann mit langer Nase und weißem Gesicht Y Chi's Papa 12.

Y Chi war 7 als sie ihn zum ersten mal traf: "Bist du Mama's Kollege?" fragte sie ohne auf die Antwort zu warten, da sie ziemlich sicher war, dass alle Plattnasen entweder meine Freunde oder meine Verwandschaften und alle Langnasen meine Kollegen sind.

Phantasialand 2006. Ich war kein Fan von Rides auf Freizeitparks. Mein Magen machte nicht mit und so nahm er Y Chi's Hand und ging mit ihr ins Land der Abenteuer. Race for Atlantis - Flugsimulator. Als sie herauskamen, sah ich Y Chi's verängstiges Gesicht, ihre Hand klammerte fest an seinen Arm. Für einen Moment war ich mir bewusst geworden, dass nicht nur ich eine starke Schulter brauchte, um mich daran zu lehnen, sondern auch Y Chi einen starken Arm brauchte, an den sie festhalten konnte und der sie auf den Weg durch den Dschungel dieser Welt niemals losließ.

Er ging nicht nur mit ihr auf abenteuerliche Fahrten in den Freizeitparks. Jeden Abend las er ihr "die Zauberflöte" vor, erlaubte ihr zum Einschlafen seine Ohren zu kraulen. Oder er ließ sie die Haaren an seiner Haut  ziehen. Es sah aus, als ob die Haut "blubberte". Dann lachte sie und nannte ihn "Blubberhaut".

Aber er war nicht immer so lustig und lieb.
Er kontrollierte jeden Abend Y Chi's Hausaufgaben, da auch er Respekt vor Herr Menne hatte, Y Chi's strenger Grundschullehrer. Und wenn sie bereit im Bett lag, guckte er nach, ob in ihrer Schultasche doch noch ein Mathebuch fehlte, ob die Stifte angespitzt sind und ob die Einladung zum Elternabend unterschrieben war, wo er immer der einzige männliche Elternteil war. Er ließ Frau Küchen, die Sportlehrerin, nicht in Ruhe, bis sie seine Frage "Warum dürfen die Kinder beim Schwimmen keine Schwimmbrille tragen?" beantwortet hat, obwohl es eigentlich gar keine Antwort war: "Weil sie einfach nicht dürfen!", eine Antwort, die auch Y Chi bis heute immer noch nicht verstanden hat. Er hatte keine Absicht, die Lehrerin zu ärgern, er wollte sie sehen, sowie Y Chi sie sah, um zu verstehen, warum Y Chi da oder dort gute oder schlechte Note mit nach Hause brachte.

Er hielt sich eisern an ihrem Trainingsplan, sei es Schwimmen, Eislaufen, Ballett oder Klavier; sei es Sommer, Winter, Schnee oder Regen. Papa12 war immer früh aufgestanden, machte Brot (obwohl Y Chi niemals zu Hause frühstückte), weckte sie und fuhr sie zum Training, ob sie es wollte oder nicht.

Heulte Y Chi beim Hinfallen auf dem kalten Eis: er tröstete sie.
Stand Y Chi strahlend auf dem Siegespodest beim Schwimmwettbewerb: er knipste Fotos.
Tanzte Y Chi auf Spitze: er saß in der ersten Reihe.
Spielte Y Chi Konzert: er filmte.
Er war immer da, wo Y Chi auftrat.

Als Y Chi in das Pubertätsalter eintrat, machte sie ihm das Leben noch schwerer.
Sie rebellierte. Er versuchte, sie mit Geschichten aus seiner Jugend wieder zur Vernunft zu bringen.
Sie übernachtete bei Freunden. Zu Hause schaltete er das Handy erst aus, bis sie ihm WhatApps-Gute-Nacht-Message geschickt hat.
Sie ging auf Party. Er predigte stundenlang darüber, dass sie bloß nicht von Freunden zum Alkoholgenuss überreden ließ, dass sie ihn "ansimsen" sollte, damit er wusste, wo sie sich gerade befand, dass das Handy aufgeladen ist, dass sie genug Geld dabei hatte, dass,  dass, dass ...
Sie hat den ersten Freund. Er versuchte herauszufinden, warum sie sich streiten.

Das ist meine andere Hälfte.
Das ist Y Chi's Papa12.
Ich kann ihm nicht genug Liebe geben, wie er mir und Y Chi gegeben hat.
Im Leben läuft es nicht immer wie man sich gewünscht hat, aber manchmal ist das Glück ganz nah, man braucht die Hand nur auszustrecken, um nach der anderen Hand zu greifen und sie festzuhalten.

Y Chi hat ihre Hand ausgestreckt und ihren allerliebsten Papa12 auf der ganzen Welt gefunden.

Lời nhắn nhủ của thầy

Rảnh rỗi ngồi đọc quyển niên giám của đứa con gái con tôi, có những đoạn làm tôi phải phì cười, chẳng hạn như trong giờ toán:

Trò: Dạ thưa thầy, em vừa mới bị lạc đề ...

Thầy: Thầy có cảm tường là em đã lạc đề từ lâu lắm rồi đấy ...

(Nguyên văn:

Schüler: "Ich habe den Faden gerade verloren"

Lehrer: "Ich hab das Gefühl, du hast den Faden schon etwas länger verloren.")

Hoặc trong giờ sinh vật:

Trò: Thưa thầy, sắp hết giờ học chưa thầy ? Em đói bụng rồi ạ.

Thầy: Chỉ còn ít phút nữa thôi, ráng lên.

Trò: Lỡ em chết vì đói ?

Thầy: Thì đó là luật đào thải tự nhiên của tạo hóa.

(Nguyên văn:

Schüler: "Können wir erst Pause machen? Ich habe Hunger."

Lehrer: "Die paar Minuten schaffst du noch."

Schüler: "Und wenn ich verhungere?"

Lehrer: "Das ist dann natürliche Selektion.")

Nhưng hay nhất là vài lời nhắn nhủ của thầy dạy Anh văn gởi đến học trò của ông. Tôi mạo muội dịch lại đoạn văn ấy vì nó là chứng minh phản ngược cho cái điều mà nhiều người cho rằng chỉ ở Việt nam mới có, ở nước Đức không có: Thầy cô là người góp phần không nhỏ trong việc dạy dỗ ta nên người.

Vài lời của thầy Lynch

Các em -  các cô tú cậu tú - thân mến,

Trước khi các em rời khỏi mái trường, xa thầy cô, bạn bè, thầy muốn nhắn nhủ với các em một điều mà mới nghe qua nó có vẻ hết sức là vô lý:  Các em hãy dành thời gian riêng cho mình, và hãy đọc thơ nhé !

Tại sao vậy ? Vì thơ sẽ đem lại cho các em một chỗ đứng vững chắc trong cuộc đời khó hiểu này. Chắc các em cũng đã nhận thức được rằng, cả thế giới hiện nay đang ở trong một thời kỳ không được phồn thịnh lắm. Quyển niên giám này không phải là nơi để thầy bày tỏ những ưu phiền của mình về vấn đề đó, mà thầy chỉ muốn mượn nó để gởi đến các em vài lời nhắn nhủ coi như là chút ít hành trang cho con đường đi tương lai của các em. Vì vậy thầy xin gởi đến các em vài dòng thơ mà thầy rất yêu thích cũng như thầy sẽ cố gắng phân tích nó một cách thật cẩn thận với hy vọng các em sẽ hiểu được ý nghĩa của những dòng thơ ấy:

Bạn không cần phải thấu hiều hết ý nghĩa của cuộc sống

Như vậy cuộc đời bạn sẽ giống như một lễ hội.

Hãy để mỗi ngày đến với bạn

Như bước chân đi tới của một thằng bé con

Mà mỗi lần đau vì bị vấp ngã

Thì nó lại được tặng những bông hoa như một lời xoa dịu ngọt ngào an ủi.

Nhưng thằng bé không bao giờ nghĩ đến chuyện nhặt nhạnh hay cất giữ những bông hoa ấy.

Nó nhẹ nhàng tháo gỡ hoa ra,

không để muộn phiền vương vào tóc,

không để đau thương kìm hãm bàn tay non dại vươn tới những điều mới lạ đang chờ đón nó.

(Nguyên văn:

Du mußt das Leben nicht verstehen,

dann wird es werden wie ein Fest.

Und lass dir jeden Tag geschehen

so wie ein Kind im Weitergehen

von jedem Wehen

sich viele Blüten schenken lässt

Sie aufzusammeln und zu sparen,

das kommt dem Kind nicht in den Sinn.

Es löst sie leise aus den Haaren,

drin sie so gern gefangen waren,

und hält den lieben jungen Jahren

nach neuen seine Hände hin.)

Điên tột cùng chính là thông thái nhất.
Rồ hay tỉnh, mắt cú vọ có nhận ra được chăng ?
Chốn chợ đông ai là người được quyền phán xét ?
Kẻ hùa theo thì họ cho là tỉnh
Đứa phản kháng: "Thằng điên, gông nó lại !"

(Nguyên văn:
Much "Madness" is divinest Sense -
To a discerning Eye -
Much "Sense" - the starkest Madness-
'Tis the Marority
In this, as all, prevail -
Assent - and you are sane -
Demur -you're straightway dangerous -
And handle with a Chain -)

Vài lời của thầy Lynch

Nếu thầy nghĩ không sai thì Rilke và Dickinson muốn nói với chúng ta rằng nếu chúng ta muốn sống một cuộc sống trọn vẹn và có ý nghĩa thì chúng ta phải tin tưởng vào cảm nhận của chính mình và nhất là không để những ý tưởng, quan niệm của số đông làm mình bị hoang mang. Và thơ có thể giúp chúng ta rất nhiều để làm được điều này.

Ai khi đọc thơ cũng phải suy nghĩ. Mỗi thời kỳ đều có thời trang riêng của nó, có những kiến thức "bất di bất dịch" của nó, và để hiểu được những điều này chúng ta cần có một khoảng cách với nó. Thầy cho các em một thí dụ điển hình như vầy nhé: Trong cuộc sống nghề nhiệp sau này của các em,  các em sẽ thường gặp những chữ "nghe rất kêu" như "có năng lực", "sự đánh giá", "tối ưu hoá" hay "ban quản lý". Những từ ngữ này lại rất ít thấy xuất hiện trong làng thơ  - Và đến một trăm năm sau, khi mà những từ ngữ ấy đã tìm được đúng chỗ đứng của nó trong sọt rác của lịch sử thì những từ ngữ đơn giản của Homer, Horaz, Shakespeare hay của Brecht sẽ mãi mãi vẫn được những người muốn hiểu về thế giới và lịch sử loài người tiếp tục đọc.

Chúng ta không thể thu thập hay để dành một bài thơ cũng như tất cả những gì có giá trị trong cuộc đời này. Chúng ta chỉ có thể hưởng thụ nó và chia sẻ nó với người khác. Đặc biệt là: Nếu ai đọc một bài thơ họ sẽ tự tìm cho mình được thời gian, tìm được yên tĩnh trong tâm hồn và thoát được sức ép của cuộc sống ngày càng xoay cuốn họ đi - Có thể nói là họ đã làm được một cuộc cách mạng.

Các em không nhất thiết lúc nào cũng phải đọc thơ cả - Nhưng các em hãy ráng dành thì giờ cho chính mình, hãy biết suy nghĩ, và hưởng thụ cuộc sống !

Thầy Lynch

(July 2015 )